Reforma planowania przestrzennego w Polsce - co się zmienia

Planowanie przestrzeni to proces umożliwiający wykorzystanie terenu np. zabudowanie działki, wydzielenie działki, ogrodzenie terenu itp. Aktualnie można to zrobić w oparciu o obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (MPZP) lub w oparciu o uzyskane indywidualnie (na wniosek) decyzje
o warunkach zabudowy. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego sporządza Wójt Gminy, a uchwala Rada Gminy, po stwierdzeniu, że nie jest on sprzeczny z innym aktem planowania przestrzennego, tj. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego (SUiKZP). Decyzje o warunkach zabudowy wydawane są przez Wójta Gminy, i nie muszą być zgodne ze Studium. O ich wydaniu decyduje spełnienie warunków wynikających z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Tak było do tej pory….

Aktualnie jesteśmy w fazie wprowadzania zmian w planowaniu przestrzennym.

Zapoczątkowanie tych zmian miało miejsce w lipcu 2023 r., kiedy to Sejm RP przyjął największą do tej pory zmianę ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Reforma jest jednym z kamieni milowych przewidzianych do realizacji w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO). Zmiana ustawy weszła w życie
24 września 2023 r., jednak przewidziano w niej okres przejściowy na dostosowanie przez gminy przepisów do
31 grudnia 2025 r.

Co nas czeka…

1. Wprowadzenie nowego narzędzia planistycznego

Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego straci moc. W ich miejsce wejdzie nowy akt – PLAN OGÓLNY GMINY (POG), który będzie aktem prawa miejscowego i będzie wiązał organy
w uchwalaniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz w wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy. Inaczej mówiąc – jeśli w planie ogólnym teren nie znajdzie się w strefie umożliwiającej zabudowę – nie będzie można go zabudować. Do planu ogólnego nie będzie można dodać terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową dowolnie. Reforma planowania przestrzennego wprowadziła obowiązek bilansowania wszystkich terenów w oparciu o aktualną i prognozowaną liczbę mieszkańców gminy. Przepisy dotyczące planu ogólnego zawierają wzory w oparciu, o które będą sporządzone wyliczenia zapotrzebowania na nowe tereny budowlane. Plan ogólny będzie dokumentem cyfrowym (będzie się składał z danych przestrzennych w formacie qml), dodatkowo będzie zawierał uzasadnienie (tekst i grafikę). Plan ogólny winien być zgodny ze strategią rozwoju gminy.

Rada Gmina Jaktorów w dniu 29 stycznia 2025 r. podjęła uchwałę inicjującą procedurę uchwalenia planu ogólnego gminy i do dnia 31 marca 2025 r. można składać wnioski do projektu tego aktu (szczegóły w ogłoszeniu Wójta Gminy Jaktorów z dnia 30 stycznia 2025 r.).

2. Miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego (MPZP)

Aktualnie obowiązujące MPZP zachowują swoją moc. Ich ustalenia winny być w pierwszej kolejności przeniesione do planu ogólnego. Rozpoczęte procedury sporządzania MPZP będzie można zakończyć w oparciu
o SUiKZP, jeśli ogłoszenie o wyłożeniu projektu planu ukarze się do końca 2025 r. W innym przypadku, uchwalane MPZP muszą być zgodne z planem ogólnym, czyli przed zatwierdzeniem MPZP gmina musi uchwalić plan ogólny.

3. Decyzje o warunkach zabudowy (WZ)

Decyzje o warunkach zabudowy będzie można wydawać tylko tam, gdzie plan ogólny gminy wskaże tzw. strefę uzupełnienia zabudowy. Strefa nie jest wyznaczana dobrowolnie przez gminę. Sposób jej wyznaczenia wskazują przepisy wykonawcze do ustawy, tj. Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii w sprawie wyznaczania obszaru uzupełnienia zabudowy w planie ogólnym gminy (Dz. U. z 15.05.2024 r. poz. 729).

Nowe decyzje o warunkach zabudowy wydane po 1.01.2026r., będą ważne przez 5 lat od dnia, w którym staną się prawomocne. Tyle czasu inwestor będzie miał na uzyskanie np. pozwolenia na budowę. Wydane do 31.12.2025 r. prawomocne decyzje o warunkach zabudowy pozostaną bezterminowo w mocy.

Powyższe informacje opracowano na podstawie stanu prawnego obowiązującego na dzień 29 stycznia 2025r.

Wszystkie informacje dotyczące uchwalania planu ogólnego gminy Jaktorów znajdują się na stronie: https://bip.jaktorow.pl/artykul/plan-ogolny

Z poważaniem Wójt Gminy Jaktorów Rafał Drązikowski